Onderwijs en autisme

In het schooljaar ’23 – ’24 deden we onder de titel ‘Maatwerk in Contact’ onderzoek naar autisme in het reguliere voortgezet onderwijs. De brochure en het rapport dat dit onderzoek opleverde vind je hier:

De brochure:

 

Het volledige rapport:

 

De belangrijkste conclusie van het onderzoek: autisme-inclusief onderwijs bereiken we niet in de eerste plaats door systeemwijzigingen, autisme-protocollen en praktische tips en trucs. De eerste stap is echt, geduldig en vooral luisterend contact met de leerling met autisme. Niemand kan zo goed aangeven wat nodig is om goed op een school te kunnen functioneren als de leerling met autisme zelf.

Eigenheid van een kind

Onze maatschappij legt de nadruk op het ‘juiste gedrag’. Maar het voldoen aan de verwachting van anderen kan veel druk geven voor een kind met autisme. Hoe (h)erken je als ouder de eigenheid van je kind? Met het groeitraject ‘Waarborgen eigenheid van een kind’, wat gelopen heeft gedurende 2024, hebben we ouders hierin begeleid.

Het gedrag van een kind wordt continue beoordeeld: hoe je iets wel of niet goed doet, hoe je begrepen wordt, hoe je verder komt, hoe je mee kan doen. Als ouder gebeurt het snel dat je jouw kind aanpast naar de verwachting van anderen, in plaats van samen met het kind de verwachting te doorbreken.

Samen op avontuur in het leven. Hoe vaak komt dat als ouder in je op, als je denkt aan wat je voor je kinderen kunt betekenen?

Jose de Giorgio, projectleider

Voorbeelden

‘Stel dat jouw kind een broodje bij de bakker krijgt. Als ouder reageer je: “wat zeg je dan?” Terwijl je kind misschien wel met iets heel anders bezig is, bijvoorbeeld hoe lekker het broodje is. Dan ben je je kind dus aan het sturen en maak je geen ruimte voor de eigen beleving.” Het is één van de vele simpele voorbeelden die docent en projectleider Jose de Giorgio meegeeft in het traject. Zo herkennen ouders hoe dit gedrag ongemerkt in het dagelijkse leven voorkomt. Wat gebeurt er als je je kind zichzelf laat zijn? Dan kun je leren er een avontuurlijk moment van te maken, zonder dat er gewenst gedrag ontstaat.

Doorbreken van hokjes

Afbeelding
Een kind in zijn eigen beleving

Dit unieke groeitraject nam 12 ouders mee in het doorbreken van hokjes en de vanzelfsprekendheid van bepaalde verwachtingen. Het traject ging over het waarborgen van de eigenheid van een kind, daar waar de gedragsfocus van de maatschappij voor sociale druk zorgt.

Het avontuur van samen jezelf kunnen zijn. Voor iedere ouder, voor elk kind. Het leven om te beleven.

Jose de Giorgio, projectleider

Ouder leerden hoe belangrijk het is voor het eigen beleven van een kind om niet aan alle verwachtingen te voldoen. Zo kan het kind ook bij eigen informatie en kennis komen. Daardoor wordt het kind gesterkt in het begrijpen van zichzelf en kan het genieten van een eigen interactie met de wereld. Na het traject konden ouders verwachtingen meer loslaten. Ook konden ze de juiste aandacht, informatie en dynamiek herkennen die ervoor zorgt dat je kind in eigenheid gewaarborgd blijft.

Achtergrond

‘Waarborgen eigenheid van een kind’ was een studietraject gebaseerd op het rapport ‘Autisme vanuit maatschappelijk perspectief’ bekeken. Er werd ingegaan op hoe je kind als zichzelf kan opgroeien in de samenleving. Het studietraject werd mogelijk gemaakt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het kader van 10 jaar VAB. Naast het traject liep een onderzoek over de toepassing van de kennis uit het rapport.

Ervaringen

Een greep uit de eerste indrukken van deelnemers:

  • “De essentie rakend”
  • “Het ervaren van een perspectiefverschuiving”
  • “Ontdekken hoeveel ruimte er is om bij je eigen waarde te kunnen blijven, daarbij terug te komen, als brug voor je kinderen naar de maatschappij, zonder in strijd te komen met (de verwachtingen van) de buitenwereld”